Vận hội mới cho ngành du lịch tàu biển Việt Nam

Có thể nói, sự xuất hiện cảng tàu khách du lịch quốc tế chuyên biệt đầu tiên của Việt Nam do tư nhân đầu tư ở Quảng Ninh đã góp phần mở ra hướng đi mới cho ngành du lịch tàu biển hiện nay.

Trên bản đồ du lịch tàu biển thế giới, châu Á là điểm đến hấp dẫn với 288 điểm được lựa chọn trở thành điểm dừng chân của các hãng du thuyền. Trong đó, Việt Nam đứng thứ 4 sau Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan về số lượng du thuyền ghé thăm.

Theo số liệu từ Tổng cục Du lịch, mỗi năm lượng khách du lịch tàu biển đến nước ta trung bình chưa tới 300.000 lượt với gần 500 chuyến tàu cập cảng, tức chỉ chiếm từ 2,5 đến 3% tổng lượng khách quốc tế. Đây là những con số phản ánh thực trạng đáng buồn của du lịch tàu biển Việt Nam thời gian qua.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực tế này, trong đó chủ yếu là do sự yếu kém của hệ thống hạ tầng cảng biển cũng như chất lượng dịch vụ. Hầu hết cảng biển đón tàu khách chung với tàu hàng hóa dẫn tới tình trạng tàu khách không thể cập bến vì tàu hàng chiếm chỗ, dù đã đăng ký trước nhiều tháng trời… Du khách phải tăng bo vào bờ bằng tender là chuyện “như cơm bữa”. Cùng với đó dịch vụ, cơ sở hạ tầng ở các bến cảng cũng nghèo nàn. Những hạn chế trên đã được chỉ ra suốt một thời gian dài, nhưng chưa khắc phục rốt ráo. Hệ lụy không chỉ là giảm sức hút của điểm đến, mà còn bỏ lỡ nguồn thu không nhỏ từ dòng khách ngoại.

Mới đây, ngành du lịch tàu biển nước ta đã xuất hiện “điểm sáng” khi Cảng tàu khách du lịch quốc tế Hòn Gai – cảng tàu chuyên biệt đầu tiên của Việt Nam - đi vào vận hành. Đây là công trình cảng tàu do tư nhân đầu tư với số vốn gần 1.100 tỷ đồng.

Ngày 27/11/2018, Cảng tàu khách du lịch quốc tế Hòn Gai đã đón chuyến tàu 5 sao đầu tiên, đem đến niềm hy vọng về tương lai mới của du lịch tàu biển. Đây là công trình giao thông bến cảng cấp đặc biệt, được thiết kế đón tàu có tải trọng lớn nhất lên đến 225.000 GRT với tổng số 8.460 người gồm cả hành khách và thủy thủ đoàn, có thể phục vụ được 2 tàu đậu cùng lúc. Các hạng mục chính của công trình gồm: cầu cảng, cầu dẫn, bến du thuyền, nhà ga hành khách, nhà công vụ của cơ quan chức năng. Trong đó bến cảng khách dài 406m gồm 6 trụ neo; sảnh đón khách dài 130m, rộng 30m. Đặc biệt, nhà ga Cảng rộng 4.500 m2 gồm 3 tầng với tổng diện tích 13.500 m2, được thiết kế bởi “bàn tay ma thuật” của Bill Bensley - top 5 kiến trúc sư hàng đầu thế giới. đặc biệt, chỉ trong ngày 25 và 26/12/2018, cảng này đã đón cùng lúc 2 chuyến tàu 5 sao, trong đó có tàu World Dream với sức chứa hơn 5.000 người.

Việc Cảng tàu khách du lịch quốc tế Hòn Gai đã chính thức đi vào vận hành, chấm dứt tình trạng các tàu khách quốc tế đến Vịnh Hạ Long phải đậu ngoài xa và du khách tăng bo vào bờ bằng tender, vừa mất thời gian, vừa kém an toàn như trước. Đồng thời mở ra giai đoạn mới trong việc phát triển, khai thác “miếng bánh” du lịch tàu biển đầy hấp dẫn với Quảng Ninh.

Tuy nhiên, sự tiên phong trong việc huy động nguồn lực đầu tư vào hạ tầng cảng biển của Quảng Ninh khiến các địa phương ven biển không khỏi trăn trở. Theo nhiều chuyên gia các địa phương có cảng cần quảng bá, khuyến khích và có các hình thức ưu đãi với doanh nghiệp để đầu tư các bến cảng chuyên dụng tiếp nhận tàu khách du lịch quốc tế. Chỉ thông qua kêu gọi nhà đầu tư, các thành phần kinh tế cùng tham gia mới có thể tăng số lượng cảng chuyên dụng cho du lịch tàu biển trong thời gian gần. Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng phục vụ du lịch tàu biển là giải pháp hết sức quan trọng. Theo đó cần “khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư, xây dựng các cảng đón khách hiện đại, đồng bộ như cảng của Sun Group, tăng cường hợp tác công tư.

Bên cạnh giải pháp khơi thông nguồn vốn đầu tư hạ tầng cảng biển, cần đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí tầm cỡ quốc tế và có tính kết nối đồng bộ với cảng biển. Quảng Ninh được coi là điển hình trong cách làm này khi đã và đang kiến tạo một quần thể du lịch quy mô ngay Bãi Cháy, kề bên Cảng tàu khách quốc tế Hòn Gai với chuỗi công trình đẳng cấp.

Có thể thấy, thành công của Quảng Ninh trong việc kêu gọi đầu tư tư nhân vào cảng biển đã thể hiện vai trò và dấu ấn lớn của khối kinh tế tư nhân trong việc phát triển hạ tầng du lịch, góp phần thúc đẩy tăng trưởng ngành công nghiệp không khói của Việt Nam.

Hương Lan