Toàn cảnh Hội thảo “Kinh tế biển Việt Nam trong giai đoạn mới vai trò doanh nghiệp và công nghiệp đóng tàu”

Hội thảo vinh dự có sự hiện diện của các đại biểu đến từ Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương, Viện hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia sự thật, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), Bộ Xây dựng, Cục Đăng kiểm, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) và một số cơ quan quản lý chuyên ngành, Viện nghiên cứu và gần 80 chuyên gia, đại biểu tham dự.

Với 5 báo cáo khoa học được trình bày và nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc của các đại biểu, Hội thảo đã làm rõ được những nội dung đặt ra và là tiền đề cho nhiều hội thảo tiếp theo về chủ đề Kinh tế biển và vai trò của các doanh nghiệp và doanh nghiệp đóng tàu trong kỉ nguyên vươn mình hiện nay.

 Đoàn Chủ tịch điều hành Hội thảo
Ông Phạm Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KHKT Việt Nam phát biểu chúc mừng
và chỉ đạo Hội thảo
PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm - Tân Chủ tịch VISIA phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm - Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (VISIA) cho biết: Kinh tế biển được xác định là một trong những không gian phát triển chiến lược của đất nước. Với các lĩnh vực như: Công nghiệp đóng tàu, cơ khí biển, logistics kỹ thuật và công nghiệp phụ trợ, yêu cầu đặt ra hiện không chỉ là nâng cao năng lực sản xuất, đó còn là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, công nghệ, đào tạo và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái ngành có năng lực cạnh tranh cao hơn. Ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khó khăn. Tuy vậy, đội ngũ doanh nghiệp, kỹ sư, chuyên gia và người lao động của ngành luôn giữ được tinh thần nghề nghiệp, năng lực kỹ thuật và khát vọng đóng góp cho sự phát triển công nghiệp và kinh tế biển của Việt Nam. Thực tế cho thấy, Việt Nam còn nhiều doanh nghiệp và cơ sở kỹ thuật có năng lực trong các lĩnh vực đóng tàu, cơ khí, tự động hóa, logistics và công nghiệp hỗ trợ.

TS Phạm Hoài Chung - Phó Chủ tịch VISIA điều hành Hội thảo
Điểm cầu trực tuyến phía Nam tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu và Công nghiệp hàng hải Sài Gòn
do ông Đỗ Thành Hưng - Phó Chủ tịch VISIA chủ trì

GS.TS. Thượng tướng Nguyễn Văn Thành – Nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, Phó chủ nhiệm chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương  nhiệm kỳ 2021 – 2026 trình bày tham luận tại Hội thảo

GS.TS. Thượng tướng Nguyễn Văn Thành – Nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, Phó chủ nhiệm chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương  nhiệm kỳ 2021 – 2026 đã trình bày chuyên đề “Kinh tế Biển trong chiến lược tăng trưởng mới của Việt Nam và yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp nền tảng”. Chuyên luận đã tập trung đưa ra một số nội dung về định hướng phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới, yêu cầu đối với các ngành công nghiệp nền tảng và vai trò của doanh nghiệp, công nghệ, nguồn nhân lực trong việc hình thành hệ sinh thái công nghiệp phục vụ phát triển kinh tế biển bền vững.

GS.TS. Thượng tướng Nguyễn Văn Thành nhận định: “Kinh tế biển không còn chỉ được nhìn nhận dưới góc độ khai thác tài nguyên hay phát triển hạ tầng ven biển, mà đang từng bước chuyển sang tư duy phát triển theo chuỗi giá trị, logistics, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao. Điều này đặt ra yêu cầu phải hình thành năng lực công nghiệp tương ứng để phục vụ phát triển kinh tế một cách chủ động và bền vững. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình chuyển đổi mô hình tang trưởng của Việt Nam theo hướng dựa nhiều hơn vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao nội lực nội sinh và kha năng tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và quốc tế".

PGS.TS Vũ Trọng Lâm - Giám đốc, TBT Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật trình bày tham luận
tại Hội thảo

PGS.TS. Vũ Trọng Lâm - Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật trình bày chuyên luận “Phát triển kinh tế biển theo tinh thần nghị quyết Đại hội XIV của Đảng” đã phân tích, trong xu hướng phát triển toàn cầu, công nghiệp đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các quốc gia biển. Với lợi thế không gian ven biển rộng lớn và vị trí giao thương quốc tế thuận lợi, Việt Nam có điều kiện phát triển nhiều ngành công nghiệp chiến lược như công nghiệp năng lượng biển, công nghiệp đóng tàu, cơ khí biển, công nghiệp logistics, công nghiệp chế biến và công nghiệp công nghệ biển.

Theo PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, để thực hiện các định hướng và giải pháp đột phá phát triển kinh tế biển, công nghiệp biển theo Nghị quyết Đại hội XIV, yêu cầu có tính quyết định là phải tạo đột phá mạnh mẽ về thể chế và hạ tầng chiến lược biển, như: Đổi mới mô hình quản trị biển theo hướng quản trị tích hợp không gian biển quốc gia, bảo đảm liên kết giữa kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; Cần tập trung đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược biển theo hướng hiện đại, đồng bộ, bao gồm hạ tầng cảng biển, logistics, năng lượng, giao thông ven biển, hạ tầng số biển và hệ thống dữ liệu đại dương quốc gia; Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khoa học- công nghệ biển và cuối cùng là phát triển kinh tế biển phải gắn chặt với quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Ông Nguyễn Tiến Đạt - Phó TGĐ Tổng công ty Công nghiệp tàu thuỷ trình bày tham luận tại Hội thảo

Đại diện SBIC, ông Nguyễn Tiến Đạt – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty trình bày tham luận “Phát triển công nghiệp đóng tàu góp phần phát triển kinh tế biển, giảm chi phí logicstics, đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng hai con số”. Tham luận nhấn mạnh, Kết luận số 18-KL/TW năm 2026 của Hội nghị Trung ương 2 tiếp tục khẳng định mạnh mẽ hơn vai trò của ngành đóng tàu khi xác định đây là “công nghiệp nền tảng quốc gia”, đã cho thấy bước chuyển rất quan trọng tư duy phát triển về vai trò kinh tế biển, công nghiệp hóa, tự chủ công nghệ, logistics và an ninh quốc gia của lĩnh vực này.

“Nếu trước đây ngành đóng tàu chủ yếu được nhìn nhận ở góc độ sản xuất công nghiệp chuyên ngành, thì nay ngành này được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia với vai trò là “xương sống công nghiệp biển”. Một quốc gia có ngành đóng tàu mạnh sẽ góp phần trực tiếp nâng cao năng lực bảo đảm chủ quyền biển đảo, chủ động hơn về vận tải biển, giảm phụ thuộc vào thị trường nước ngoài, tiết giảm đáng kể chi phí logistics, là mắt xích quan trọng trong chuỗi phát triển kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng toàn cầu”.

Cũng theo nhìn nhận của Phó TGĐ SBIC, vị trí của ngành đóng tàu Việt Nam hiện nay nằm ở giao điểm của ba trục chiến lược: Kinh tế - Logistics - An ninh quốc gia. Phát triển ngành đóng tàu hoàn toàn có thể trở thành một cực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đưa Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Phó Tổng giám đốc Nguyễn Tiến Đạt kiến nghị: Cần xây dựng hệ sinh thái đóng tàu – logicstics – cảng biển theo hướng tích hợp, hiện đại và có khả năng cạnh tranh quốc tế, gồm 3 hướng: Chiến lược đội tàu quốc gia – Cảng biển & logicstics tích hợp – Chiến lược công nghiệp đóng tàu.
Hơn thế nữa, cần phát triển công nghiệp đóng tàu theo hướng hiện đại, xanh và tích hợp chuỗi giá trị vùng, trong đó chú trọng đến các vấn đề: Tự động hóa dây chuyền sản xuất và hàn cắt, ứng dụng AI, digital twin và quản tri số, phát triển nhà máy xanh, tiết kiệm năng lượng, đáp ứng tiêu chuẩn IMO và Net zero 2050. Việc xây dựng liên kết vùng, hình thành chuỗi giá trị cần đặt trọng tâm vào việc hình thành cụm công nghiệp đóng tàu theo vùng, chuyên môn hóa giữa đóng mới, sửa chữa và công nghiệp hỗ trợ, tạo hệ sinh thái hàng hải tích hợp và năng lực cạnh tranh quốc tế,…

Cùng chung quan điểm này, PGS.TS. Phạm Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) cho rằng, ngành công nghiệp đóng tàu vốn được coi là xương sống, là bệ đỡ hạ tầng cho kinh tế biển. Dù đã nỗ lực tái cơ cấu mạnh mẽ nhưng hiện nay ngành đóng tàu vẫn gặp không ít khó khăn về nguồn vốn, làm chủ công nghệ cao, thu hút nguồn nhân lực cao để đáp ứng xu hướng đóng tàu xanh, tàu thông minh,…

GS.TSKH Lã Ngọc Khuê - Nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT (nay là Bộ XD) phát biểu tại Hội thảo
PGS.TS Nguyễn Minh Đức - Phó Chủ tịch VISIA phát biểu tổng kết tham luận
Lãnh đạo VISIA tặng hoa các diễn giả trình bày tham luận tại Hội thảo

Cũng tại Hội thảo, diễn giả đến từ Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết Bộ Xây dựng đã hoàn thiện và trình Chính phủ đề án “Nâng cao năng lực các doanh nghiệp đóng tàu trong nước”, trong đó đã đề xuất nhiều chính sách tài chính, thuế, phí, quy hoạch để phát triển ngành công nghiệp tàu thủy, đồng thời cho biết thêm: Hiện, Bộ Luật Hàng hải và Luật Giao thông đường thủy đang được sửa đổi, trong đó bổ sung một số quy định mới trong Luật như: chính sách ưu đãi về thuế, phí, đầu tư cho doanh nghiệp đóng tàu; thu hút nguồn lực trong và ngoài nước tham gia phát triển công nghiệp tàu thủy; ưu tiên sử dụng sản phẩm công nghiệp tàu thủy sản xuất trong nước.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện và trình Chính phủ đề án nâng cao năng lực các doanh nghiệp đóng tàu trong nước, trong đó đã đề xuất nhiều chính sách tài chính, thuế, phí, quy hoạch để phát triển ngành công nghiệp tàu thủy.

Đây là Hội thảo đầu tiên do Ban Chấp hành VISIA khóa III, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức, với mục đích nhằm trao đổi làm rõ vai trò của kinh tế biển, đặc biệt là công nghiệp đóng tàu và công nghiệp phụ trợ trong phát triển KT-XH, gắn với yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay; Tạo diễn đàn trao đổi giữa doanh nghiệp, chuyên gia và các cơ quan liên quan nhằm chia sẻ thực tiễn, nhận diện khó khăn và cơ hội phát triển, góp phần tăng cường kết nối doanh nghiệp và khoa học công nghệ, định hướng chính sách, qua đó VISIA tổng hợp ý kiến để làm cơ sở tham hảo cho các cơ quan nghiên cứu và hoạch định chính sách.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:

Ông Phạm Trung Giang - Vụ phó Vụ Tổ chức Phi Chính phủ, Bộ Nội Vụ công bố quyết định công nhận
Chủ tịch Hội KHKT Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031

Đại diện Bộ Nội vụ, Tổng Công ty Công nghiệp tàu thuỷ trao quyết định và tặng hoa
PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm - Tân Chủ tịch VISIA
Ông Mai Đức Phương - CVP VISIA công bố quyết định công nhận BCH VISIA nhiệm kỳ 2026 - 2031

Chụp ảnh kỷ niệm tại Hội thảo

                                  P.V